Advocaat Werner Niemegeers vraagt ontslag Minister van Volksgezondheid in de coronacrisis op Radio Mfm

08-03-2020 20:20
“Als de overheid nalaat om de noodzakelijke preventie maatregelen te nemen in de strijd tegen het uitbreken van de coronacrisis maakt ze zich schuldig aan schuldig verzuim en kan de burger een schadevergoeding vorderen”, dat zegt advocaat Werner Niemegeers op Radio MFm. In één adem vraagt hij zich waarom het ontslag van de bevoegde minister van volksgezondheid niet wordt gevraagd door de oppositie.
De Italiaanse regering plaatst Lombardije en 11 omliggende provincies in quarantaine, waardoor  16 miljoen mensen het gebied niet meer in of uit kunnen. In Spanje gaan steden in lock-down, in Amerika wordt in verschillende staten de noodtoestand uitgeroepen. Ondertussen laat België na om preventieve maatregelen te nemen en blijft men de besmetting met het coronavirus als een “gewoon griepje” bestempelen.
Dit verschil aanpak in verschillende landen stemt tot nadenken. Er wordt in België kennelijk te nonchalant omgesprongen met de risico’s van het coronavirus. Nochtans behoort het tot de taak van een normale zorgvuldige overheid om met het nemen van de noodzakelijke preventiemaatregelen groot onheil, zoals het uitbreken van een pandemie, te voorkomen. Gebeurt dit niet dan kan er sprake zijn van een grote nalatigheid. Nalaten om de nodige veiligheidsmaatregelen te treffen vertaalt zich op juridisch vlak in zgn. “schuldig verzuim”.
Eens  “schuldig verzuim” is komen vast te staan kan de burger de overheid aansprakelijk stellen voor de geleden schade. Er zijn reeds tal van voorbeelden gekend waar de overheid aansprakelijk werd gesteld. Denk bv. aan gevangenen die een schadevergoeding vragen en krijgen omdat ze tijdens een cipiersstaking niet regelmatig kunnen gaan wandelen of kunnen douchen.
Om een schadevergoeding te kunnen vragen moeten in de aansprakelijkheidsleer (die zowel op burgers onderling als tussen burgers en overheid van toepassing is) drie voorwaarden voldaan zijn. Er moet een fout zijn, een schade en een verband tussen beide. Bv zoals een chauffeur die door een rood licht rijdt, daarmee een fout maakt en vervolgens schade veroorzaakt bij een andere weggebruiker als hij daarmee in botsing komt. Het is duidelijk dat de schade niet zou bestaan indien de fout niet werd gepleegd.
In Italië vreest men nu dat er zoveel zieken zouden komen dat men daar om logistieke redenen bejaarden die besmet geraken niet meer zal kunnen behandelen. Men zou er dus een leeftijdsgrens instellen voor wie wel of niet meer gered kan worden wegens gebrek aan ziekenhuisbedden en reagentia. Daarmee wordt feitelijk het doodvonnis van de betrokkenen getekend.
Indien dit scenario zich zou voordoen is er duidelijk sprake van een overheid die in gebreke blijft om haar burgers de noodzakelijke behandelingen te verlenen. De burger lijdt schade omdat dierbaren onverwacht komen te overlijden wegens een nalatige overheid. In de logica van het juridisch systeem valt bij een overlijden de nalatenschap open en zijn er erfrechten verschuldigd. Het is te absurd voor woorden dat de overheid zich zou verrijken door mensen een noodzakelijke behandeling te ontzeggen. In het erfrecht is het trouwens ook zo dat de zgn. “bloedige hand” niet erft. De “bloedige hand” is normaliter een erfgenaam die de dood van de erflater veroorzaakt.
De nabestaanden kunnen hun schade begroten op het bedrag van de erfrechten dat ze onrechtmatig zouden moeten betalen. Onverminderd de morele schadevergoeding die kan gevraagd voor het verlies van een dierbare. Ondernemers zouden ook schadevergoeding kunnen vragen voor de gebeurlijke  winstderving die ze lijden in tijden van coronavirus.
Met dergelijk scenario voor ogen is het onbegrijpelijk dat de Belgische overheid zo laks blijft en zou de oppositie minstens een parlementaire onderzoekscommissie moeten samenroepen of het ontslag eisen van de bevoegde minister van volksgezondheid.
Herbeluister hier het interview.
(WN)